Jak sprawdzić elementy stalowe konstrukcji nośnej?
Oględziny elementów stalowych konstrukcji nośnej prowadzi się systematycznie, zaczynając od ustalenia dostępnych osi, poziomów i węzłów, a następnie przechodząc wzdłuż belek, słupów i stężeń. Dobre oświetlenie, czysta powierzchnia w miejscach oceny oraz możliwość podejścia do stóp słupów, pasów dolnych i połączeń ze ścianą lub dachem pozwalają odróżnić zwykłe zabrudzenie od zmiany istotnej dla nośności.
Przed zapisem warto przypomnieć sobie schemat statyczny i kierunek przenoszenia obciążeń, ponieważ to samo pęknięcie powłoki przy podporze i w środku przęsła może mieć inną wagę. W notatce podaje się oznaczenie elementu, kondygnację, stronę oraz to, czy obserwacja dotyczy stali, powłoki, geometrii czy łącznika.
Korozja i uszkodzenia zabezpieczenia antykorozyjnego
Korozję stali rozpoznaje się po rdzawym nalocie, warstwowych produktach korozji, wżerach, zmniejszeniu widocznej grubości półki lub ścianki oraz po rdzawych zaciekach wychodzących ze szczelin. Najczęściej pojawia się przy posadzce, w miejscach zatrzymania wody, pod okapem, przy przejściach przez przegrody i tam, gdzie profil jest zasłonięty obudową i słabo przewietrzany.
Uszkodzenie zabezpieczenia antykorozyjnego opisuje się osobno, nawet gdy rdza nie jest jeszcze wyraźna. Zmatowienie, kredowanie farby, odpryski, pęcherze, złuszczenie warstw i odsłonięcie metalu na krawędziach oraz wokół śrub wskazują, że powłoka nie chroni stali w sposób ciągły. W protokole zaznacza się przybliżony zasięg takiej powierzchni i to, czy pod powłoką widać już produkty korozji.
Odkształcenia oraz poluzowane połączenia śrubowe
Odkształcenie ocenia się przez porównanie osi elementu z sąsiednimi prętami, krawędzią posadzki albo inną prostą odniesienia. Trwałe wygięcie, skręcenie pasa, falowanie środnika, lokalne wgniecenie po uderzeniu oraz wyraźne ugięcie belki należy zlokalizować i opisać co do kierunku. Sama obserwacja nie zastępuje pomiaru geodezyjnego ani sprawdzenia grubości, lecz pozwala wskazać miejsca do takiej kontroli.
O poluzowanym połączeniu śrubowym świadczą obracający się łeb, nierówny docisk podkładki, przerwana linia farby przy nakrętce, szczelina między blachami oraz ślady wzajemnego przesunięcia. Brak nakrętki, skorodowany gwint i śruba niedociśnięta do blachy węzłowej powinny zostać opisane z podaniem oznaczenia węzła oraz liczby łączników budzących wątpliwość, a nie ogólnym zdaniem o całym ryglu.
Osobny opis belek, słupów i stężeń
Dla belek oddzielnie opisuje się ugięcie, stan pasów i środnika, korozję przy podporach, uszkodzenia w okolicy otworów oraz pracę połączeń ze słupami. Dla słupów istotne są odchylenie od pionu, korozja strefy przypodłogowej, stan stopy i podlewki, wgniecenia od transportu lub pojazdów oraz blachy węzłowe, do których dochodzą stężenia.
Dla stężeń zapisuje się prostoliniowość prętów, oznaki wyboczenia, poluzowanie śrub, braki pojedynczych elementów i uszkodzenia w miejscu krzyżowania. Belki, słupy i stężenia nie powinny być omawiane jednym wspólnym zdaniem, ponieważ przenoszą inne siły, a podobny ślad rdzy albo luzu prowadzi do innej decyzji o naprawie, uzupełnieniu zabezpieczenia lub badaniu szczegółowym.